Categorieën
tips

Storytelling in tijden van corona: 3 tips

In tijden van corona bewijst storytelling bijzonder nuttige diensten. 3 tips om je communicatie, en niet alleen je crisiscommunicatie, te versterken via verhalen.

1. Toon concrete acties tegen corona

Verhalen gaan niet alleen over dingen die voorbij zijn, ze kunnen ook over toekomstige, al dan niet gewenste situaties gaan. Als je mensen wil motiveren om iets te doen bijvoorbeeld, vertel dan een verhaal. Handleidingen, instructies: ook al bestaan ze maar uit enkele zinnen, het zijn allemaal verhalen.

Want wat doen verhalen eigenlijk? Ze tonen concrete situaties waarin concrete mensen (mensen met een naam, mensen met een gezicht) concrete acties uitvoeren en zo concrete problemen oplossen. Precies door het allemaal concreet te maken wordt onze verbeelding geactiveerd. En als we er ons iets bij kunnen voorstellen, weten we meteen wat ons te doen staat. Want in deze verhalen zijn wij telkens de hoofdpersoon (en corona is het probleem uiteraard).

corona storytelling

Op Twitter kwam ik deze mooie tegenstelling tegen (met dank aan Sofie Verhalle). Ga het niet allemaal zitten uitleggen, wees niet te abstract of te vaag. Nee, wees concreet, toon duidelijke actie(s) tegen corona. Schotel mensen duidelijke situaties voor met herkenbare woorden en dan stappen ze sneller in je verhaal.

Vertel dus: blijf thuis, werk thuis, doe maar één keer per week boodschappen, hou 1,5 meter afstand, geef geen hand, was je handen … Vertel niet: doe aan social distancing, gebruik je gezond verstand, plaats jezelf in quarantaine, beperk je contacten – allemaal veel te vaag, de verbeelding blijft uit.

2. Toon de impact van je acties tegen corona

Als één persoon drie personen besmet met corona, en elk van die drie personen besmet op zijn beurt drie andere personen, dan leidt dat in amper dertien stappen tot de besmetting van maar liefst anderhalf miljoen mensen. Door dat duidelijk te vertellen, bijvoorbeeld via de grafiek hieronder, ziet elke persoon wat de enorme impact is als hij onvoldoende afstand houdt (of een van de andere acties uit het vorige punt verwaarloost).

Ook grafieken kunnen dus verhalen vertellen. De grafieken met de afgevlakte curves (het uitstellen van de piek zodat de ziekenhuizen niet overrompeld worden) zijn daar een ander voorbeeld van, al vertrokken die niet vanuit het standpunt van één persoon en zijn ze daardoor misschien iets minder efficiënt dan de grafiek hier.

corona storytelling

Een goed verhaal toont de impact van de acties van de hoofdpersoon. Het laat zien hoe hij of zij het doel bereikt, in dit geval: hoe jij en ik het aantal besmettingen fors vermindert door niet naar een feestje te gaan of thuis te blijven.

Wie de impact van zijn eigen acties ziet, wordt niet zozeer ergens toe verleid – verleiding werkt maar zolang de wortel te zien is -, nee, hij wordt geïnspireerd om iets te doen. Hij voelt en begrijpt waarom iets nodig is. Het effect is veel langduriger.

3. Toon je live-verhalen

Verhalen zijn op hun best als ze live worden verteld. Een verteller, een verhaal, een publiek: meer is niet nodig voor storytelling. Vandaar het snel groeiende succes van podcasts – die zijn eigenlijk een terugkeer naar de roots van storytelling. Vandaar ook het al wat oudere succes van video’s waarop je mensen ziet en hoort vertellen. Denk maar aan de TED-lezingen. Of denk maar aan de museumzaal waar je zo’n video tegenkomt: bijna onbewust loop je daarnaartoe.

In het STAM, het Gentse stadsmuseum, hebben ze dat zeer goed begrepen. Ze hebben van de nood een deugd gemaakt. Historica Tina De Gendt zou daar een lezing geven over de verborgen verhalen van de wijk Brugse Poort. Door corona gaat die lezing niet door.

Tina vertelt nu die verhalen online. Je ziet haar live vertellen – zo te zien doet ze dat thuis, wat de setting nog authentieker maakt – en ondertussen krijgen we de beelden uit de Brugse Poort te zien. Ze hakte haar lezing in tien kortere stukken en het STAM zette die op YouTube.

Het enige verschil met een lezing is dat het publiek niet live aanwezig is. Maar het ziet de vertelster wel live bezig, en daar draait het om. Het is net dat wat het bijzonder onderhoudend maakt. Hopelijk krijgen we na de coronacrisis nog meer van dat soort live-verhalen.

Wil je zelf aan de slag gaan met storytelling? Verhalenmakers maakt niet alleen verhalen, we helpen je ook verhalen maken, onder meer via opleidingen storytelling.

Categorieën
tips

3 tips voor storytelling met het storycanvas

Op Publiek20 in de Gentse Vooruit gaven we dinsdag een sessie Storycanvas. Storytelling in 11 stappen. Dit zijn enkele van de tips die wij toen hebben gegeven.

1. Geen held zonder schurk

Je vertelt iets over een interessante persoon, iemand die iets heel moois heeft bereikt. En toch slaat je verhaal niet aan. Dat komt doordat je hoofdpersoon geen moeite moest doen om zijn doel te bereiken – of jij vertelt het niet, dat kan ook. En dan verliezen we al snel de aandacht. Het wordt pas boeiend als onderweg naar het doel obstakels opduiken. Dat is menselijk. We doen voortdurend dingen met vallen en opstaan. Daarom bevatten drie van de elf vakken van ons storycanvas obstakels.

storycanvas
Foto Diederik Decroix

2. Actie, geen uitleg

Als je hoofdpersoon gaat uitleggen waarom je organisatie zo fantastisch is, dan praat hij als een PowerPoint. Verhalen vertellen is net het tegenovergestelde. Niet vertellen waarom iets gebeurt, maar wat er gebeurt. Het zijn de acties die de verbeelding van je publiek in gang zetten. De kijker, lezer of luisteraar ziet het zo voor zich. Daarom bevatten drie van de elf vakken van het storycanvas acties.

3. Elk publiek een ander verhaal (en storycanvas)

Niet iedereen vindt elk verhaal even boeiend. Richt je daarom niet tot de volledige doelgroep van je organisatie. Verdeel die doelgroep in kleinere groepen en vertel dan aan elke groep een ander verhaal, en maak dus telkens een ander canvas. Ook als je hetzelfde verhaal aan een andere doelgroep vertelt, zal dat er net iets anders uitzien, omdat die andere doelgroep met andere ogen naar je held kijkt.

In onze opleidingen storytelling (en ook in de verhalen die we voor organisaties maken) gebruiken we steevast het storycanvas dat we hebben ontwikkeld. Wil je ook met het storycanvas aan de slag, schrijf je in voor een van onze opleidingen.

Categorieën
tips

Storytelling voor employer branding: 3 tips

Met inspirerende verhalen trekt je organisatie sneller de juiste talenten aan. 3 tips voor storytelling bij employer branding.

Op 18 februari gaven we een sessie storytelling op de inspiratiedag over employer branding van HRWijs, de HR-poot van Verso (de werkgeversorganisatie van sociale ondernemingen). De deelnemers gingen er aan de slag met ons storycanvas. Ze kregen daarbij heel wat tips, waaronder deze drie.

1. Zet je medewerkers in voor employer branding

Zet je huidige medewerkers in als ambassadeurs. Zij zijn de helden van je verhalen. In dit voorbeeld van de VRT is Hanne de hoofdpersoon. Laat je helden vertellen wat ze doen in je organisatie, hoe ze de problemen aanpakken, wie ze zijn.

In een goed verteld verhaal identificeert het publiek – in dit geval: het talent dat je wil aantrekken – zich met die hoofdpersoon. Het publiek voelt mee: Hé, dat ben ik! Ik wil ook werken zoals Hanne. Via de hashtag #vrtvolk doet de VRT op een heel slimme manier aan employer branding.

2. Toon de actie

Alleen actie activeert de verbeelding in storytelling. Laat in je verhaal je medewerkers niet uitleggen waarom ze graag bij je organisatie werken ("omdat ik toffe collega's heb", "omdat ik mijn creativiteit kwijt kan" …), want dan heb je geen verhaal meer. Laat ze vertellen wat ze doen, welke uitdagingen ze tegenkomen, hoe ze die oplossen, hoe hun werkdag eruitziet.

Een mooi voorbeeld van employer branding krijgen we hier van de Vlaamse overheid. Die zette Heidi in om duidelijk te maken hoe de werkdag van een dossierbehandelaar eruitziet. Dat doet ze vooral in de tweede zin. De eerste zin voegt zelfs nog wat actie toe: ook al waren we er niet bij, we zien zo het moment voor ons dat Heidi op de vacature reageerde.

storytelling voor employer branding - Vlaamse overheid

3. Wacht niet tot er een vacature is

Begin niet plots aan storytelling te doen wanneer je een vacature hebt. Employer branding doe je het hele jaar door. Toon het hele jaar door wat er achter de schermen van je organisatie gebeurt. Sociale media lenen zich heel goed tot dergelijke making of-verhalen.

Verhalen zoals dat over Carla, die op een zaterdagavond nog volop vijfhonderd mappen aan het maken is voor de inspiratiedag van Publiek Centraal, vertellen veel over het engagement en de sfeer in je organisatie.

storytelling voor employer branding - Publiek Centraal

Wil je zelf aan de slag gaan met storytelling voor employer branding of andere doeleinden? Verhalenmakers maakt niet alleen verhalen, we helpen je ook verhalen maken, onder meer via opleidingen storytelling.

Categorieën
tips

7 tips van deelnemers aan de opleiding storytelling

Hoe pak je storytelling best aan in social profit en overheid? De deelnemers van de opleiding gisteren zetten zelf enkele tips voor hun collega's op een rijtje.

De opleiding Storytelling voor social profit en overheid van deze winter zit erop (de volgende opleiding vindt plaats in april). Op het eind van de dag vroegen we de elf deelnemers wat ze meenemen naar hun organisatie. We bundelden de antwoorden tot 7 tips.

storytelling opleiding

1. Storytelling begint bij de voorbereiding

Het succes van storytelling hangt af van een goede voorbereiding. Plan tijd in om de verhalen in je organisatie naar boven te halen; maak er bijvoorbeeld een vast agendapunt van tijdens het wekelijkse teamoverleg. Denk bij elk verhaal ook eerst na over de structuur (zie tip 2).

2. Gebruik het storycanvas

Je publiek heeft niet veel tijd voor je verhaal, het moet meteen weten waar het over gaat, wat de rode draad is, wat het doel is van je held. Gebruik daarom het storycanvas van Verhalenmakers. Het biedt een goed houvast bij de voorbereiding van je storytelling. Je ziet meteen de structuur van je verhaal. En je ziet of het verhaal geschikt is voor je doelgroep.

3. Haal de held uit je doelgroep

Storytelling draait rond identificatie: je doelgroep moet zich met je held(in) kunnen vereenzelvigen. Dat wordt een stuk makkelijker voor de doelgroep als de held(in) uit de doelgroep zelf komt. Als je ouders van kinderen met autisme wil bereiken, vertel dan een verhaal waarin zulke ouders de hoofdrol spelen.

storytelling held
Foto TK Hammonds / Unsplash

4. Kies een held met obstakels

Je hoofdpersoon wordt pas interessant als hij een obstakel moet overwinnen. De ouders van een kind met autisme bijvoorbeeld willen hun kind naar een gewone school sturen maar twijfelen of het kind zich daar wel thuis zal voelen. Het obstakel (de twijfel) geeft je held (de ouders) een droom, een doel (de twijfel wegnemen), er ontstaat een spanningsboog in je verhaal.

5. Je organisatie is niet de held

Daal niet als een deus ex machine neer om het probleem van je hoofdpersoon op te lossen. Hij moet zijn obstakels zelf uit de weg zien te ruimen. Je organisatie kan daarbij hooguit helpen, met een dienst of product waarmee de held zijn probleem kan oplossen. Vermijd bij storytelling zoveel mogelijk de naam van je organisatie te noemen. Laat die naam pas zien na het verhaal, zoals in dit filmpje over Stephanie.

6. Storytelling toont vooral de actie

Storytelling draait rond verbeelding. Je publiek moet zich kunnen voorstellen wat er gebeurde. Toon daarom de concrete acties die je held uitvoert, leg zo weinig mogelijk uit waarom hij die acties onderneemt. Als je iemand interviewt voor je verhaal, moet je vooral voortdurend vragen wat er precies gebeurd is, wat hij precies gedaan heeft. Een regisseur onderbreekt zijn film ook niet om zelf even te komen uitleggen waarom de held zopas iets heeft gedaan.

7. Storytelling als locomotief

Storytelling kun je overal toepassen in je communicatie: in folders, nieuwsbrieven en persberichten, op je website, sociale media en affiches. Gebruik je verhalen daar als een locomotief. Begin met een verhaal, dan krijg je meteen een goede connectie met je publiek. Gebruik die connectie om nadien je "droge" informatie te serveren.

Met dank aan Tanguy Corbillon, Sara Logghe, Bert Eggermont, Karen Bral, Babette Verbrugghe, Nathalie Jennes, Klaartje Brits, Sophie Tuyttens, Aline Daems, Nadescha Turelinckx en Anneleen Cosijn voor de tips.

Wil je zelf aan de slag gaan met storytelling? Verhalenmakers maakt niet alleen verhalen, we helpen je ook verhalen maken, onder meer via opleidingen storytelling.

Categorieën
tips

3 klassieke fouten in storytelling

Goed nieuws: steeds meer bedrijven en organisaties doen aan storytelling. Minder goed nieuws: veel verhalen gaan de mist in. Deze drie fouten zien we vaak terugkeren.

3 klassieke fouten in storytelling
Foto NeONBRAND | Source: Unsplash

Bij Verhalenmakers bekijken we elke week tientallen verhalen, online en offline, van lange verhalen tot micro stories, meeslepende teksten en visual storytelling met impact. We gebruiken ze in onze lessen, workshops, handleidingen en coaching-trajecten.

Het is verheugend om vast te stellen dat steeds meer bedrijven en organisaties storytelling een vaste plek geven in hun communicatie. Er is geen betere manier om een duurzame band te smeden met je publiek.

Het aantal fouten neemt fors toe

Helaas zien we ook het aantal fouten even hard toenemen. En dat is dodelijk, want met de toenemende concurrentie onder verhalen vertellende organisaties wordt dat genadeloos afgestraft.

Dat je met storytelling de schijnwerpers op een concrete persoon, een hoofdpersoon, richt, is stilaan bekend. Maar het is niet omdat je iemand laat vertellen (of zelf over iemand vertelt), dat je meteen een verhaal hebt.

1. Obstakels: het gaat niet vanzelf

Een van de vaakst voorkomende fouten is dat voor de hoofdpersoon alles vanzelf lijkt te gaan. Er duiken geen obstakels op. Niet dat die er niet zijn, ze worden gewoon niet verteld of getoond. Boekt de held ergens succes, dan lijkt daar geen inspanning aan vooraf te zijn gegaan.

No sweat, no glory – bij Club Brugge weten ze dat al langer. Je publiek zal pas in je helden geloven als het ziet dat ze inspanningen moeten leveren. “When a story is weak, the inevitable cause is that forces of antagonism are weak”, zegt storytelling-expert Robert McKee.

3 klassieke fouten in storytelling. Nike-campagne Colin Kaepernick.

Het is een van de redenen dat de Nike-campagne rond Colin Kaepernick zo’n impact had. De American football-speler ontketende een storm van protest, met president Trump als luidste brulboei, toen hij in 2016 knielde bij het spelen van het Amerikaanse volkslied. Hij deed dat uit protest tegen het racisme in zijn land.

De gemoederen raakten zo verhit dat Kaepernick zijn baan verloor. “Geloof ergens in. Ook al betekent dit dat je er alles voor opoffert”, bedacht Nike als slogan. (Trouwens ook een mooi van impliciete storytelling.)

2. Vertellen, niet uitleggen

Nog een klassieker: de hoofdpersoon vertelt over je organisatie en begint uit te leggen waarom je organisatie zo fantastisch is. En dan volgen de argumenten – ten eerste, ten tweede, ten derde. Je hoofdpersoon begint als een PowerPoint te praten.

Verhalen vertellen is net het tegenovergestelde. Geen uitleg maar acties. Niet vertellen waarom iets gebeurt, maar wat er gebeurt. Het zijn de acties die de verbeelding van je publiek in gang zetten. De kijker, lezer of luisteraar ziet het zo voor zich. Een regisseur onderbreekt zijn film ook niet om zelf even te komen uitleggen waarom de held zopas iets heeft gedaan.

In dit filmpje dat we voor de Kringwinkels maakten, vertelt Jessica wat ze allemaal heeft meegemaakt in haar leven. We kunnen ons zo voorstellen hoe ze die dweil uitwringt (met een pijnlijke grimas op haar gezicht ongetwijfeld), hoe ze dat briefje met de vacature ziet hangen en haar droom werkelijkheid ziet worden.

Ze legt niet uit waarom de Kringwinkel zo belangrijk is voor haar. Door alleen te vertellen wat ze allemaal heeft gedaan, wordt die impact vanzelf duidelijk. Geen PowerPoint zal het zo duidelijk maken.

3. Hang zelf de held niet uit

Met de regelmaat van een klok geven organisaties mensen het woord aan mensen waarvoor ze zich dagelijks inzetten: een kledingwinkel die zijn klant laat vertellen, een daklozenorganisatie die een dakloze het woord geeft.

Het scenario gaat dan vaak als volgt. De hoofdpersoon heeft een probleem: ik vind geen hippe jurk; of: ik vind geen dak boven mijn hoofd. Hij of zij weet absoluut niet hoe dat probleem kan worden opgelost. Maar gelukkig, zo vertelt de hoofdpersoon, was daar die hippe kledingzaak, of die warme daklozenorganisatie.

Als een deus ex machine komt je organisatie dan uit de hemel neergedaald om het probleem van de fashionista of arme stakker op te lossen. En zo wordt je organisatie ineens de held van het verhaal. En ben je weer gewoon promotie aan het voeren. Gedaan storytelling. Weg connectie met je publiek.

Invisible People toont hoe het wel moet. De organisatie zet zich in voor daklozen. Die krijgen het woord in talloze video’s. Maar nergens valt ook maar één keer de naam van de organisatie. Die zie je pas na het filmpje. De held van van dit schrijnende verhaal blijft Stephanie, die op straat slaapt ook al heeft ze in Afghanistan gevochten, ook al heeft ze een vrouw gered bij een terreuraanslag.

Wil je zelf aan de slag gaan met storytelling? Verhalenmakers maakt niet alleen verhalen, we helpen je ook verhalen maken, onder meer via opleidingen storytelling.